Inanna. Soemerische godin. Inanna is gebiedster van de hemel, schutsgodin van de prostitie, ze bewaakt het heilig huwelijk (Grieks hieros gamos) en de heilige sex.

Ze is oorlogsgodin, bewaarder van de me (wetten, machten over orde en regels).

Ze heeft gezag over de herdersstaf, sommige weefsels en muziekinstrumenten die met oorlog, dood en begrafenis te maken hebben.

Haar attributen waren de wapenuitrusting, haar leeuw en een wijnbeker.

Inanna reguleert de vruchtbaarheid van vrouwen en akkers. In haar vroegste manifestaties hield ze toezicht op de voorraadschuur, en was ze godin van de dadels, vlees, wol en graan.

Ze werd gesymboliseerd door de deuren van het pakhuis. Ze heerste ook over de regen en de onweersstormen. Het gebrul van haar leeuw leek het geweld van de donder.

Inanna had ook betekenis als vruchtbaarheidsgodin vanwege haar jaarlijkse huwelijk met de herdersgod Dumuzi ('trouwe zoon') of Dumuzi-Amaushumgalana. Bau kan met haar worden geïdentificeerd.

Een andere naam voor Inanna was Nanaya. Nanaya was eveneens de naam die de Parthen van Susa aan Anahita gaven, de Perzische godin die rond de 6e eeuw v.o.j. assimileerde met Isjtar, de Akkadische naam voor Inanna. Titels van Inanna zijn ondermeer Hemelkoningin en leeuw (die schijnt) in de hemel. De Hittieten noemden haar Inaras. Ze rijdt in een wagen die wordt getrokken door zeven leeuwen. Ze is de morgen- of avondster Venus. Haar geliefde is de herder Dumuzi of Dumuzi-Amaushumgalana, 'de enige grote bron van de dadeltrossen'. Hij werd de zoon genoemd van Inanna in haar manifestatie als dadelpalm. In Ninive heette de maand juli/augustus naar hem. Dumuzi sterft jaarlijks en wordt opnieuw geboren. Hij personifieerde de groei en vruchtbaarheid van de dadelpalm. Inanna werd soms Vrouwe van de dadeltrossen genoemd. Deze mythe keert later terug in de mythologie over de geboorte van Attis uit Agdistis, Nanna of Cybele in de gedaante van een amandelboom. Zowel Inanna als Dumuzi droeg de titel Urikittu, 'de Groene'. In een mythe wordt verhaald hoe Inanna aanvankelijk de voorkeur heeft voor de graangod, maar zich later laat overhalen te trouwen met de herder Dumuzi, nadat deze haar heeft overtuigd van de kwaliteiten van de herder. 'Herder' was in Mesopotamië ook een titel van de koning; deze huwde de priesteres die Inanna vertegenwoordigde in een jaarlijks ritueel. De titel 'heilige herder' was aanvankelijk van toepassing op Inanna zelf. Op het moment van het offer werden Doemoezi en Tammoetz gelijkgesteld aan een lam. De figuur van Dumuzi is in de bijbel nog te herkennen als Adam en diens zoon, de gedode herder Abel. In het Nieuwe Testament is dezelfde betekenis voortgezet in Jezus. Als beschermster van het heilige huwelijk trouwde elke koning met de priesteres van Inanna. Dit ritueel werd gedurende de hele oudheid uitgevoerd, en was nog van betekenis bij de Grieken als het heilige huwelijk van Hera en Zeus.

 

Op een kleitablet uit 3800 v.o.j. wordt Inanna genoemd als dochter van Ningal en de maangod An. Ze wordt ook dochter genoemd van de maangodin Nanna en de hemelgod An. An wordt ook wel haar metgezel of echtgenoot genoemd. Andere echtgenoten waaraan ze wel wordt gekoppeld zijn Zababa van Kish, Dumuzi en Ashur.

Inanna was oorspronkelijk een slangegodin. Ze maakte ooit haar beroemde reis naar de onderwereld, waar haar zus Eresjkigal woonde. Als reden gaf ze aan de wachter dat ze de begravenis kwam bijwonen van de echtgenoot van haar zuster, Gugul-Ana. Tijdens de afdaling moest ze bij de eerste zes poorten sieraden, en bij de laatste haar gewaad afgegeven. Ninsjubur ('Koningin van het oosten') wordt op een kleitablet vermeld als haar dienares: zij regelt hulp als Inanna niet meer terugkeert. Inanna mag vertrekken als iemand haar plaats inneemt. Als blijkt dat Dumuzi niet om haar treurt, maar haar plaats op de troon heeft ingenomen en plezier maakt, laat ze Dumuzi en zijn zus Gesjtin-Ana haar plaats innemen. Volgens een ander verhaal was Dumuzi ooit door de oude bandietenvrouw Bilulu vermoord.

Dit verhaal van de afdaling van de godin naar de onderwereld is de oudst bekende variant van het genre. De Akkadische versie gaat over Ishtar. De Grieken kenden het verhaal over Aphrodite, die naar de onderwereld reisde om haar geliefde Adonis (de Griekse Dumuzi) uit de onderwereld terug te halen, waar Persephone (de Griekse Ereshkigal) hem vasthield, of over de ontvoering van Kore (Persephone zelf), die later volgens de wil van haar moeder Demeter weer terugkeert naar de aarde.

Inanna was de tweelingzus van de zonnegod Utu. Ze beheert de kosmische wetten (me), die ze op listige wijze van haar vader Enki (of vader Anu) wegneemt. Ze hield van de strijd. Naast Dumuzi had ze vele geliefden, waarmee het steeds fataal afliep. Ze wordt vaak afgebeeld met een wijnbeker: deze bevatte de bedwelmende drank die een rol speelde tijdens het ritueel van de heilige seks. In het ritueel van het gewijde huwelijk nam de priesteres de rol van Inanna op zich, terwijl de koning de rol van Dumuzi had. Er zijn teksten bewaard gebleven van een van haar priesteressen, de Babylonische Enheduanna, uit -2300. Deze stelde haar gelijk aan Isjtar.

 

Poort van Ishtar.